Follow by Email

Friday, 21 April 2017

අපේ කුණු වල



මෑතක සිදු වූ මිතොටමුල්ලේ  කුණු කන්ද නාය යෑම සහ ඒ නිසා සිදු වූ ජිවිත හා දේපළ හානිය ගැන කවුරුත් කතා කරන්නේ අධික කම්පනයකින් යුතුවයි.

මේ අවාසනාවන්ත සිද්ධිය නිසා කවුරු කවුරුත් කසළ බැහැර කීරීම, පොලිතීන් සහ සිලිමළු අඩුවෙන් පාවිච්චි කිරීම, දිරාපත් වන කසළ යොදාගෙන කොම්පෝස්ට් හැදීම වගේ දේවල් මෙන්ම කුඩා කාලයේදීම  කුණු ක්‍රමානුකූලව බැහැර කරන්නට අපේ දුවා දරුවන්ට උගන්වන්නටත් කතා වෙනවා.

කාලීන මාතෘකා ගැන කතා නොකර අතීත ආවර්ජනාවේ යෙදීම  අපට තරම් නොවේ යැයි සිතුණු නිසා  මා දන්නා  පොඩි පොඩි කුණු කතා ටිකක් බ්ලොග් වසන්තය සමයේ එළි දක්වන්නට සිතුණා.

මුලින්ම අපේ කුඩා කාලයේ අපේ නිවස සහ ඒ අවට කසළ බැහැර කිරීම සම්බන්ධ මේ කතාවට යොමුවෙමු.


 

ගෙවත්තේ කුණු වල සහ අපේ මල් , එළවලු වගාව 




අවුරුද්දකට වතාවක් හෝ ගෙවල් වටා එළිපෙහෙළි කරන එක ඒ කාලේ අපේ ගම බිම් වල සිරිතක් . 

ඒ සිංහල අවුරුද්ද  ඉලක්ක කර ගෙන.  ඉස්කෝලේ නිවාඩු කාලෙටත් එවැනිම එලි පෙහෙළි කිරීමක් කරන්න අපේ ගෙදර අය අමතක කරන්නේ නෑ. 

ඒ මිදුලේ සහ ඒ අවට ඇති මල් පාත්ති සහ එළවළු පාත්ති අලුත් මුහුණුවරකින් සකස් කරන එකත් මේ වැඩේට ඇතුළත්.

අක්කලා , නංගිලා  මල් පාත්ති වටේ ගල් අල්ලා සකස් කරද්දී  ගෙදර කුණු වල ගොඩ දැමීම කරන්නේ  කොල්ලෝ දෙන්නගෙන් කෙනෙක්. 

බොහෝ වෙලාවට මේ රාජකාරිය පැවරෙන්නේ මට .  අම්මා දිනපතා කුස්සියෙන් ඉවත් කරන තේ කොළ, බිත්තර කටු , කොස් කටු, එළවලු  පලතුරු වල ප්‍රයෝජනයට ගත නොහැකි කොටස් ආදී සියලු අප ද්‍රව්‍ය අපේ කුණු වලට එකතු වෙනවා.

ඒ විතරක් යැ අම්මා කුස්සියේ එලවලු කපද්දී ඒවා හෝදන්න පාවිච්චි කරපු වතුර කොරහත් විසි කරන්නේ ඔය කුණු වල දිහාවට. ඒකේ රටබටු තක්කාලි ඇට, මිරිස්  ඇට , වට්ටක්කා ඇට වගේ ජාතිත් පිරිලා තියෙනවා. 

ඊට අමතරව වැඩිපුරම නැතත්  පොඩි පොඩි පොලිතීන් කෑලි, බැටරි කෑලි , කඩදාසි වගේ දේවලුත් මේ කුණු වලේම තියෙනවා.

ඉතිං ඔය කියන ශ්‍රමදානය වෙලාවේ  කුණු වල අදින අපි මුලින්ම හොඳින් දිරාපත් වී කලු පැහැ ගැන්වුණු හ්‍යුමස් බවට පත් වූ  පස් මුලින්ම එක පැත්තකට ගොඩ කරනවා.

එහෙම කරද්දි විශාල කම්බිලි පණුවෝ එහෙම දිරා පත් වන කුණු ගොඩේ හරියට ඉන්නවා පෙනෙනවා. ඒ වෙලාවට අපේ අක්කා , අය්යා එහෙම මට උපදෙස් දෙන්නේ ඒ කම්බිලි පණුවෝ සේරමත් පස් ගොඩටම දාන්න කියලා තමයි. ඒ කියන්නේ ඒ වෙනකොටත් එයාලා දැන්ගෙන ඉඳලා තියෙනවා දිරා පත් වන ද්‍රව්‍ය කොම්පොස්ට් කරද්දී මේ පණුවෝ  හරි වැදගත් කියලා.

කොහොම හරි  දිරාපු කලුම කලු පස් තෝර තෝරා පැත්තකට කරන අපිට මේ වෙලාවේ තව තව දේවල් හම්බ වෙනවා. සැමන් ටින්,  ප්ලාස්ටික් කෑලි, පරණ සෙල්ලම් බඩු , ටොෆ්ස් කොළ , පොලිතීන් කෑලි වගේ දේවල් ඒ අතරේ තියෙනවා.

එක්කෙනෙක් ඒ දිරාපත් නොවන කුණු වෙනම පැත්තකට එකතු කරන අතරේ අනික් අය අර කලු පස් ගෝනි පිටකට දමා ඇදගෙන යන්නේ මල් පාත්ති, එලවළු පාත්ති වලට එහෙම පුරවන්න.


මේ විදිහට පොහොරවූ පස් සහ දිරාපත් නොවෙන කුණු අයින් කල කුණුවලත් අපේ මල් පාත්ති වගේම අවුරුදු කාලෙට/නිවාඩු කාලෙට අලුත් වෙනවා.

එසේ අලුත් වූ කුණුවල පහුවදා සිට නැවත අම්මා කුස්සියෙන් ඉවත් කරන අප ද්‍රව්‍ය වලින් පිරෙන්නට ගන්නවා.
සතියක් දෙකක් ගත වෙද්දී අර කලු පස් වැටිච්ච මල් පාත්ති , එලවලු පාත්ති කොල පාටින් බැබලෙන්න පටන් ගන්නවා.

කූර කොළ, මුකුණුවැන්න, බටු, මිරිස්, තක්කාලි වගේ ම වට්ටක්කා පැල එහෙමත් මේ පාත්ති අතරින් මතු වෙනවා දකින්න පුලුවන් . ඔන්න ඔහොමයි ඒ කාලේ අපේ ගෙදර කුණු වල අපි ප්‍රයොජනයට ගත්තේ.




බ්ලොග් වසන්තය ඡන්ද පොලට ගොස් ඔබ කැමති බ්ලොග් ලිපි තුනකට ඡන්දය දෙන්න. මෙතැන ඔබන්න.

Tuesday, 18 April 2017

අවුරුදු සුදානම (අවුරුද්දට කෙසෙල් ඉදවූ හැටි)


මෙවර සිංහල අවුරුදු සමයේ මා කණ වැකුණු දුරකථන සංවාදයක්  මේ පොස්ටුවට ලියන්නට මා පෙලඹවූවා කීවොත් නිවැරදියි.

ඇමතුම ආවේ ලංකාවේ අපේ නෑදැ නිවසකින් . අවුරුද්දට කෙසෙල් ගන්නට පළතුරු කඩේ ගිය කතාවත් කෙසෙල් කිලෝව බර ගණනක් වූ බවත් ඒ අන්තයෙන් කියවුණා.

එක යායට  කැලේ වැවී ඇති ගෙවත්තේ කෙසෙල් ගසක් දෙකක් හදා ගන්නට බැරි ඇයිදෝ යන පැනය මා සිත පැන නැගුණත් ගමේ රටේ සාමය වෙනුවෙන් ඒ ප්‍රශ්නය නොනගා සිටියා.

එහෙත් අපේ කාලේ අවුරුද්දට කෙසෙල් ඉදවූ හැටි ගැන සාකච්චාවක්  ඇති වන්නට මේ දුරකථන සංවාදය ප්‍රමාණවත් වුණා.

එහෙමනම්  දැන් නවසිය අසු ගණන් වල අපේ අවුරුදු සුදානම් වීමට යොමුවෙමු

අවුරුද්දට කෙසෙල් ඉදවූ හැටි




බක් මාසය හෙවත් අවුරුදු මාසය ආරම්භ වෙද්දී අපේ ගෙදර හැමෝටම අතිරේක වැඩ පවරන්නට අපේ අම්මා පුරුදු වී සිටියාය. 

ගෙදර බිත්ති ඩිස්ටැම්පර් , හුණු හෝ සමර ගා   අලුත් කිරීමේ රාජකාරිය සාමාන්‍යයෙන් ලොකු අක්කාට පැවරේ. 

මිදුල වතුපිටි කල එළි කිරීම සහ මල් පාත්ති සකස් කිරීම මටත් නංගිටත් පැවරෙන රාජකාරියයි. 

වත්තේ ඉහල ඇති වතුපාළු කෙසෙල් කැන් දෙකක්  හෝ තුනක් ඉදවීම බොහෝ විට මට පැවරෙන්නේ අම්මා විශ්වාස කල පරිදි කෙසෙල් කැන කපන්නාගේ අත් ගුණය ද කෙසෙල් ඉදීමට බල පෑ හැකි බැවිණි.

මේ රාජකාරියට අක්කා සහ අනික් අයද හවුල් වන අතර වැඩි වැඩ කොටස ඉටු කෙරෙන්නේ මගේ අතිනි.

"චුටි පුතා උඹ තවම කෙසෙල් කැන් කැපුවේ නෑ නේද? ඔය අක්කත් එක්කන් ගිහින් කෙසෙල් කැනක් කපාගෙන වරෙං"


සවස්  භාගයේ නිවසට වී සිටින මට අම්මා මගේ අවුරුදු රාජකාරිය මතක් කර දෙයි.

මම කුස්සියේ තිබෙණ වක් පිහියත් රැගෙන උඩහ වත්තට යන්නෙ ඇසිල්ලකින් 

උඩහ වත්තේ ඇති වතු පාළු පඳුර වෙත ලඟා වෙන අක්කා සහ මම එහි ඇති හොඳින් පැහුණු කෙසෙල් කැන් දෙකක් තෝරා ගන්නවා.

"ඒයි චුටි පුතා,  උඹ කෙසෙල් ගහ කපපං . මම කැණ අල්ල ගන්නම්. "

මගේ උදව්වට ආ අපේ අක්කා කෙසෙල් කැණ කුඩු පට්ටම් නොවී බේරා දීමේ භාර දුර කටයුත්තට අත ගැහුවේ ස්වෙච්ඡාවෙන්මයි.

වතු පාළු ගහේ බඩ මැදට මගේ අතින් එල්ල වන වක්  පිහි පාරත් සමග කෙසෙල් ගහ පර.. පර.. හඬක් සමගින් අක්කා සිටි පැත්තට පහත් වෙනවා.






හරී කියමින් කෙසෙල් කැනේ කෙසෙල් මුව පැත්තට වූ බණ්ඩර වහල්ලෙන් අල්ලා ගන්නා ඇය කෙසෙල් කැණ බේරා ගැනිම ගැන සතුටු වෙනවා.

මෙසේ කෙසෙල් කැන් දෙකක් හෝ තුන්ක් කපා ගත්තාට පසු අපි කෙසෙල් ඉදවීමට අවශ්‍ය අනෙක් කළමනා හොයා ගන්න යොමුවෙනවා.

කපා දැමූ කෙසෙල් ගස් වලම ඇති කෙසෙල් පඬරැල් ඉන් එක් වර්ගයක්

මම කෙසෙල් පඬරැල් ඉන් එක් වර්ගයක් කඩන අතරේ අක්කාව අනෙක් අමුද්‍රව්‍ය සොයන්නට යවන්නේ

"ඒයි චූටි ගිහිල්ලා අර උඩහ සපු ගහෙන් සපු කොළ ටිකක් කඩං වරෙංකෝ  "

කියමින් .

කෙසෙළ් වල දැමීම සහ දුම් ගැසීම 






මෙසේ අවශ්‍ය කළමනා එකතු කර ගන්නා අපි ඉන් පසුව යොමුවන්නේ කෙසෙල් වලක් කැපිමේ රාජකාරියටයි. 

ගෙට ඉහළ වත්තේ මිදුලට ආසන්න හොඳ තැනක් බලා කෙසෙල් වල කැපීම බොහෝවිට සිදුවන්නේ මගේ අතින්මයි. 

වේල්ලක් ඇති පාත්ති කොනක කපන අඩි 1.5X පමන කෙසෙල් වලට  වේල්ල පැත්තෙන් හිලක් හාරන්න මම අමතක කරන්නේ නෑ.ඒ වේල්ලේ හාරන සිදුර තමයි  දිනපතා කෙසෙල් වලට දුම් ගහන්න යොදා ගන්නේ. 

හොඳින් සකස් කල කෙසෙල් වල තුලට  මුලින්ම වියලුනු කෙසෙල් පරඬැල් සහ වියලුනු සවුක්කු කොළ ආදිය දමා ගිනි තැබීම අපේ සිරිතක්.
ඒ කෙසෙල් වල හොඳින් උනුසුම් කර ගන්නා අදහසින් .

අනතුරුව සපුකොල සහ කෙසෙල් පරඬැල් කෙසෙල් වල පුර අතුරණවා. 

දැන් කෙසෙල් කැන් කෙසෙල් වලේ පිළිවෙලට අඩුක්කරන්න ඕනේ. 

ඒ අතර කෙසෙල් ඇවරි අතරට සපු කොල සහ ඔබන්නත් අමතක කරන්න නරකයි. 

මේ වැඩ ටික මම කරන අතරේ අපේ අක්කා පිට පළු , අමු කෙසෙල් කොළ හෝ යුරියා බෑග් කෑලී වැනි අනෙක් අමු ද්‍රව්‍ය එකතු කරනවා. 

කෙසෙල් කැන් වලේ තැන්පත් කළාට පස්සේ උඩිනුත් ඇති පදම් සපුකොල සහ යොදන්න මම වග බලා ගන්නවා. 

අනතුරුව වලේ ගැටි අතර පිට පළු අතුරා ඊට උඩින් යුරියා බෑග් හෝ අමු කෙසෙල් කොළ ආස්තරණයක් යොදනවා. 

කෙසෙල් වල කපද්දී ගොඩ ඇද්ද පස් ආපහු කෙසෙල් වල වහන්න යොදා ගන්න මම උදලු කෙටියක් අරන් අර පිටපලු , කෙසෙල් කොළ ආස්තරණය වසමින් පස් ගොඩ කරනවා. 

කෙසෙල් වලේ පස් වලින්ම මැටි ගොඩක් අනාගන්නා අපේ අක්කා වලේ ගැටි වටා මැටි ගසමින් දුම් කාන්දු විය හැකි තැන් වස් දමනවා. 
මේ මැටි ගොඩ පළමු දුම් ගැසීමේදී ඉතා ප්‍රයෝජන්වත් වෙනවා. 

ඊලඟට යෙදෙන්නෙ මම කැමතිම රාජකාරිය. ඒ කියන්නෙ කෙසෙල් වලට දුම් ගැසීම. 

දණි පණි ගා කුස්සියට දුවන මම ආපහු කෙසෙල් වල ලඟට එන්නේ  අඟුරු පොල් කට්ටකුත් අරගෙනයි. 
ඊට අමතරව කුස්සියේ ඇති පන් කොළ වට්ටියකුත් අපේ වැඩේට අවශ්‍ය වෙනවා. 

වෙන වෙලාවට මට  වට්ටියක් අහලට වත් යන්න නොදෙන අපේ අම්මා කෙසෙල් ඉදවන්න වට්ටියක් දෙන්නෙ කිසිම පැකිළීමකින් තොරවයි. 

කෙසෙල් වලේ පැත්තකින් හාරා ඇති දුම් දමන හිලට අඟුරු ටික හලන මම ඒමතට  වියලුනු සවුක්කු කොල ආදිය දමා හොඳ දුමක් ඇති කරනවා. 
දැන් වට්ටිය එහා මෙහා වනමින් කෙසෙල් වල තුලට දුම යොමු කරනවා. 

ටික වෙලාවක් යද්දි කෙසෙල් වලේ උඩ ගොඩ කල පස් අතරින් එහෙන් මෙන් දුම් එන්න පටන් ගන්නවා.  

මේක දකින අක්කටත් මටත් හරි සතුටුයි. ඒ කියන්නේ වල පුරාම දුම පිරිලා කියන එකනේ. 

අර පසෙක තබා තිබ්බ මැටි ගොඩට ආයිත් වතුර ටිකක් ඉහින අපේ අක්කා දුම් ලීක් වෙන තැන් බල බලා මැටි ගහනවා. 
මම ඉතිං දිගටම දුම් ගහනවා. සියලුම දුම් කාන්දු වෙන තැන් වැහෙනකම්. 

කෙසෙල් වල කාන්දු එහෙම වහලා පිලිවෙළක් කරන කොට හොඳට කලුවර වෙලා. 

පහුවදා පාන්දරම අඟුරු පොල් කට්ටයි වට්ටියයි අරං කෙසෙල් වලට යන මට කිසිම දුම් කාන්දු වීමක් නැති බව දැක්කාම හරිම සතුටුයි. 







බ්ලොග් වසන්තය ඡන්ද පොලට ගොස් ඔබ කැමති බ්ලොග් ලිපි තුනකට ඡන්දය දෙන්න. මෙතැන ඔබන්න.